Quản lý rác thải y tế trước những yêu cầu của thực...

Quản lý rác thải y tế trước những yêu cầu của thực tế

Công tác xử lý nước thải bệnh viện đã và đang gặp nhiều những khó khăn thách thức, nhưng đâu phải chỉ có nước thải bệnh viện. Rác thải y tế cũng đang là một vấn nạn khá lớn đòi hỏi phải có những lộ trình thích hợp nhằm  tháo gỡ những nút thắt, giải quyết những khó khăn thiếu sót còn tồn đọng. Bài viết này sẽ mang tới cho bạn cái nhìn thực tế và rõ nét hơn về hoạt động xử lý chất thải, rác thải y tế trong hiện tại. Công tác quản lý đối với chất thải y tế như thế nào ?

Xử lý rác thải y tế  được hiểu như thế nào ?

Khi mà hoạt động xử lý nước thải nói chung, hoạt động xử lý nước thải sinh hoạt nói riêng đang khá là khởi sắc và thu được khá nhiều thành tựu và những kết quả đầy hứa hẹn thì một vấn đề khác cũng không kém phần quan trọng và nguy hại đó là vấn đề về xử lý chất thải, mà cụ thể hơn là xử lý rác thải – chất thải y tế. Vấn đề chất thải và việc xử lý đang được các cơ quan ban ngành, các cơ quan có chức năng chuyên trách giải quyết.

Xử lý rác thải y tế - những vấn đề cần được tháo gỡ
Khu xử lý rác thải y tế tại Bệnh viện

Ở đây chất thải y tế được hiểu là : Chất thải từ các cơ sở y tế bao gồm chất thải thông thường, y tế, hóa học, phóng xạ và các vật chứa có áp suất. Chất thải y tế có 5 nhóm. Hiện nay, mỗi nhóm có một phương pháp xử lý tùy theo điều kiện của mỗi cơ sở y tế. Nhóm A gồm chất thải lây nhiễm; nhóm B gồm các vật sắc nhọn; nhóm C gồm chất thải y tế từ các phòng thí nghiệm; nhóm D gồm các dược phẩm; nhóm E gồm chất thải bệnh phẩm. Ngoài ra, các cơ sở y tế cũng thải ra những loại chất thải lỏng lây nhiễm và nước thải. Đối với môi trường, khi chất thải y tế không được xử lý đúng cách (chôn lấp, thiêu đốt không đúng quy định, tiêu chuẩn) sẽ dẫn đến ô nhiễm môi trường đất, nước, không khí, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ con người, hệ sinh thái.

Khối lượng chất thải – rác thải y tế lớn như thế nào ?

Hiên này, theo đánh giá chung của cả nước, mỗi ngày, có 120 nghìn m3 nước thải y tế được thải ra, 350 – 400 tấn chất thải y tế, trong đó, 42 tấn chất thải y tế độc hại cần được xử lý. Và vấn đề nước thải từ các bệnh viện chưa qua xử lý xả ra môi trường đang là một vấn đề gây bức xúc trong nhân dân ở nhiều tỉnh, Tp trong cả nước, các khu vực lân cận vì nó gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước mặt. Thậm chí, nhiều nơi ứ đọng, thẩm thấu còn ảnh hưởng đến cả mạch nước ngầm. Mỗi ngày, các bệnh viện xả hàng triệu mét khối nước thải ra môi trường, một phần trong số đó mang theo mầm bệnh hòa vào dòng chảy mương, máng, sông ngòi qua các khu dân cư. Nước thải của một số bệnh viện ô nhiễm nặng vượt quá nhiều lần tiêu chuẩn cho phép: 82,54% tụ cầu vàng, 15% trực khuẩn mủ xanh, 52% E.coli… Chúng có hàm lượng vi sinh cao gấp 1.000 lần cho phép với nhiều loại vi khuẩn nấm, ký sinh trùng, virut bại liệt… mà khi hòa vào nước thải sinh hoạt, sẽ bị phát tán, có khả năng xâm nhập các loại thủy sản, vật nuôi, nhất là rau thủy canh và trở lại với con người. Việc tiếp xúc gần với nguồn ô nhiễm còn làm nảy sinh nguy cơ ung thư và các bệnh hiểm nghèo khác cho con người.

xử lý chất thải độc hại - xử lý rác thải y tế
Chất thải y tế độc hại và công tác xử lý

Sau vụ việc một bệnh viện tư nhân chôn lấp hơn 60.000 tấn rác thải y tế nguy hại xuống đất bị phanh phui thì hoạt động về thanh kiểm tra hoạt động xử lý chất thải y tế nói chung, xử lý nước thải bệnh viện, xử lý rác thải y tế nói riêng đang tỏ ra là khá khó khăn bởi tính chất phức tạp của vụ việc, cùng với đó là ngày càng có những hành vi tinh vi hơn về xả thải trái phép, chôn chất thải nguy  hại chui khiến việc kiểm tra lại càng khó khăn hơn. Chỉ cho tới khi nó ảnh hưởng trực tiếp và rõ ràng đối với dân chúng thì sự việc cũng đã rồi.

Được biết theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, công tác quản lý chất thải y tế trong phạm vi bệnh viện do người đứng đầu bệnh viện chịu trách nhiệm; Việc vận chuyển và xử lý chất thải bên ngoài khuôn viên bệnh viện thuộc trách nhiệm của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm về việc để xảy ra ô nhiễm môi trường trên địa bàn.

Trách nhiệm đối với hoạt động quản lý – xử lý chất thải y tế của bộ

Trong thời gian qua, nhằm tăng cường quản lý chất thải y tế trong phạm vi bệnh viện, Bộ Y tế đã ban hành Quy chế quản lý chất thải y tế quy định rõ việc phân loại, xử lý ban đầu, thu gom, vận chuyển, lưu giữ, giảm thiểu, tái sử dụng, tái chế, xử lý, tiêu hủy chất thải y tế; Thông tư quy định về quan trắc tác động môi trường từ hoạt động khám bệnh, chữa bệnh của bệnh viện; Thông tư liên tịch Bộ Y tế – Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn phối hợp thực hiện quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường đối với cơ sở y tế.

Mô hình lò đốt rác thải y tế độc hại được trình bày mới đây
Mô hình lò đốt rác thải y tế độc hại

Phó giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Văn Dung cho biết, Sở Y tế đã yêu cầu các đơn vị y tế công lập và ngoài công lập xây dựng kế hoạch cụ thể và thực hiện nghiêm túc quản lý rác thải y tế. Đồng thời, rà soát toàn bộ các trang thiết bị y tế, thiết bị chuyên môn, phương tiện vận tải nhằm bảo đảm an toàn cho cán bộ, người lao động cũng như bệnh nhân, người nhà bệnh nhân trong quá trình sử dụng. Đặc biệt, hệ thống xử lý chất thải tại các đơn vị sẽ được bảo dưỡng, sửa chữa đúng yêu cầu về ánh sáng, độ ồn, khí thải… Bên cạnh đó, theo ông Dung, muốn làm tốt công tác quản lý và bảo vệ môi trường trong lĩnh vực y tế, chúng ta phải thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp, trong đó đặc biệt nâng cao nhận thức, ý thức của cán bộ, nhân viên y tế, tăng cường sự giám sát của xã hội và cộng đồng.

Bài viết liên quan tới môi trường có thể bạn quan tâm :

Trong chỉ thị ngày 6/7, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến yêu cầu Giám đốc Sở Y tế các tỉnh thành tham mưu UBND hoặc lãnh đạo Bộ, ngành ưu tiên bố trí kinh phí đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải y tế cho các bệnh viện trong danh sách các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng; đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải y tế bằng nguồn vốn vay của Ngân hàng Thế giới.

hệ thống xử lý nước thải bệnh viện tiêu chuẩn tại Hà NỘi - Việt Nam
Hệ thống xử lý nước thải bệnh viện

Bên cạnh đó, tỉnh cần phối hợp các bên liên quan thanh kiểm tra giám sát công tác quản lý chất thải y tế; kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu bệnh viện. Kết quả định kỳ báo cáo về Cục Quản lý môi trường y tế.

Đặc biệt, Bộ Y tế đã xây dựng và được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án tổng thể xử lý chất thải y tế giai đoạn 2011-2015 và định hướng đến 2020 (tại Quyết định số 2038/QĐ-TTg ngày 15/11/2011). Đây là một Đề án mang tính tổng thể về xử lý chất thải y tế trên phạm vi toàn quốc với mục tiêu đến năm 2020, 100% chất thải y tế được xử lý đảm bảo tiêu chuẩn về môi trường. Để thực hiện mục tiêu này, Thủ tướng Chính phủ đã giao trách nhiệm cụ thể cho từng Bộ, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trong việc triển khai thực hiện Đề án.

Bộ Y tế thường xuyên có văn bản chỉ đạo các bệnh viện và đề nghị UBND tỉnh, TP chỉ đạo các cơ sở y tế tăng cường công tác quản lý chất thải y tế; Ưu tiên bố trí kinh phí đầu tư xây dựng hệ thống xử lý  nước thải bệnh viện, hệ thống xử lý chất thải y tế và tổ chức tập huấn cho lãnh đạo và cán bộ các cơ sở y tế về quản lý chất thải y tế.

Trong trường hợp không tự xử lý chất thải y tế, bệnh viện phải ký hợp đồng với tổ chức, cá nhân có giấy phép phù hợp để thu gom và xử lý chất thải theo đúng quy định của pháp luật…